Jak pszczoły się starzeją

Rozpoznawanie gatunków pszczół jest trudne z wielu powodów. Jednym z nich jest to, że nie każdy przedstawiciel tego samego gatunku wygląda tak samo. I nie chodzi tylko o zmienność wewnątrzgatunkową pomiędzy osobnikami. Ta sama pszczoła może zmieniać się i pod koniec swojego życia zupełnie nie przypominać siebie z młodości. Brzmi znajomo?… Co więcej, pszczoły, podobnie jak my, mogą siwieć i łysieć na starość 🙂

Jednym z objawów starzenia się jest utrata kolorów. Wiele gatunków pszczół ma włoski na ciele ubarwione na różne wyraziste, kontrastowe kolory: odcienie czerwonego, pomarańczowego czy żółtego. Barwy te, poprzez działanie światła, z czasem płowieją i stają się przygaszone. Również ciemne partie futerka – brązowe czy czarne – rozjaśniają się. W ekstremalnych przypadkach włoski mogą płowieć aż do bieli.

_{Na zdjęciu dwa samce trzmiela gajowego Bombus lucorum. Ten na dole ma jeszcze wyraziste kolory, natomiast ten u góry zdążył już spłowieć. Żółć jest przygaszona, niektóre pierwotnie żółte partie futerka zrobiły się całkiem białe. Trzmiele ze zdjęcia zostały złapane na podstawie odpowiedniego zezwolenia (gdyż należą do gatunku chronionego).}

^{Samica obrostki ciemnonogiej Dasypoda argentata, z prawej spłowiały osobnik. Widać również mniej gęste, miejscami wytarte futerko na tułowiu i odwłoku.}

Włoski na pszczelim ciele mogą się również wycierać. Utrata owłosienia jest nieodwracalna, gdyż u pszczół – w przeciwieństwie do ludzi – włosy nie odrastają. Najpierw łysinki pojawiają się zazwyczaj w miejscach, które najczęściej wchodzą w kontakt z kwiatami czy ściankami gniazda, czyli przede wszystkim na czubku tułowia. Bardzo wytarte osobniki mogą być niemal całkowicie nagie. Z moich obserwacji wynika, że – przynajmniej u murarek – najdłużej na ciele pozostaje kępka włosków z przodu głowy.

^{Samce murarki rogatej Osmia cornuta. Samiec po prawej stronie stracił większość swojego owłosienia, tylko białe włoski z przodu głowy pozostały niewytarte}

^{Robotnica trzmiela rudego Bombus pascuorum. Widać dużą łysinkę na grzbiecie tułowia.}

^{A tutaj to ja nie wiem, co się stało. Możliwe, że na tego trzmiela, oprócz upływu czasu, zadziałało jakieś traumatyczne wydarzenie, na przykład silna ulewa.}

Objawem starości, który jednak nie powinien utrudniać rozpoznania gatunku, jest strzępienie i uszkadzanie się skrzydeł. U starszych osobników końcówki skrzydeł są nierówne, poszarpane. Nawet dość poważne uszkodzenia nie uniemożliwiają lotu – badania przeprowadzone na trzmielach pokazały, że mogą stracić całkiem pokaźny fragment skrzydła i dalej latać. Co ciekawe, pszczoły radzą sobie również z niesymetrycznymi uszkodzeniami, będącymi problemem nie do przejścia dla ptaków (dlatego najskuteczniejszym sposobem zabezpieczania przed ucieczką ptaków ozdobnych jest podcięcie lotek w tylko jednym skrzydle).

^{U tej samicy pszczolinki nie widać na skrzydłach żadnych uszkodzeń, ich krawędzie są równe}

^{Pszczolinka ruda Andrena fulva. Oprócz lekko wystrzępionych tylnych brzegów skrzydeł (one niszczą się jako pierwsze, bo nie są usztywniane przez żyłki) widać wypłowienie (świeże samice tego gatunku są jaskraworude)}

^{Ten sam trzmiel, którego widzieliście wyżej. W lewym skrzydle widać mocne uszkodzenia, które dopełniają obrazu nędzy i rozpaczy}

Różne oznaki starzenia są ze sobą skorelowane – np. wypłowiała i wyłysiała pszczoła będzie prawdopodobnie miała również mocno wystrzępione skrzydła – ale nie jest to stuprocentowa zależność. Możemy spotkać osobniki o gęstym, a jednocześnie bardzo spłowiałym futrze.

Żołna na łowach

Jak pszczoły się starzeją

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Jak pszczoły się starzeją

Udostępnij:

Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi